Rubens in restauratie

De epitaaftriptiek van Jan Moretus en Martina Plantin, geschilderd door Peter Paul Rubens in 1611-1612, ondergaat de komende jaren een grondige restauratie. Het uitzonderlijke drieluik, dat zich bevindt in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen en is opgenomen op de Vlaamse Topstukkenlijst, geldt als een van de meest betekenisvolle werken van Rubens in situ.

Rubens schilderde het drieluik voor het epitaaf van Jan Moretus in opdracht van diens echtgenote Martina Plantin. Het epitaaf werd opgericht in de kooromgang van de kathedraal. Op de zijpanelen van de triptiek zijn Johannes de Doper en de Heilige Martina afgebeeld, de patroonheiligen van het echtpaar Moretus-Plantin. Aan de buitenzijde van de zijluiken staan engelen op het punt de deurvleugels achter hen te openen. Dit alludeert op de Verrijzenis op het centrale paneel, waar de verrezen Christus triomfantelijk uit zijn rotsgraf stapt en de bewakende soldaten verbijsterd doet terugdeinzen. 

TOPSTUK

Sinds 2005 is de triptiek opgenomen op de Topstukkenlijst van de Vlaamse Overheid vanwege zijn zeldzame en onmisbare karakter voor de Vlaamse Gemeenschap. De Topstukkenraad zal de restauratoren bij hun werk adviseren. Naar verwachting zal de restauratie van de Rubenstriptiek minstens twee jaar in beslag nemen.  

RESTAURATIE

Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK-IRPA) volgt de schilderijen al geruime tijd op en toonde bij de laatste controles aan dat er door de slechte hechting van de verflaag en de barsten in de panelen noodzaak bestond voor een grotere interventie. Door een combinatie van visueel onderzoek, wetenschappelijke beeldvorming en historisch bronnenonderzoek zal de schade aan het schilderij verder in kaart worden gebracht om de behandeling zo goed mogelijk af te stemmen op de noden van het kunstwerk. Tegelijkertijd zal de techniek van Rubens worden bestudeerd. Een team van internationale experten uit verschillende disciplines zal elke fase van de restauratie opvolgen, zodat de gegenereerde kennis verder kan worden verspreid naar onderzoekers wereldwijd. In de kathedraal zal een fotoafdruk van de gesloten triptiek de lege ruimte opvullen, en via de QR-code op de stapsteen kunnen de bezoekers alle panelen van de Verrijzenis blijven bewonderen.